ЭБЭҔЭ ХАҺАН АЛААДЬЫ УУРАН АҺАТАБЫТ?

Эдьиий Дора сүбэлииринэн, хас биирдии ыал дьон, тэрилтэ, биир күнү чуо анаан туран, эбэни (өрүһү, үрэҕи, күөлү, үрүйэни, көлүччэни, күөх сыһыыны, ходуһаны, бултуур сири, хочону, күөх хонууну уо.д.а.), уопсайынан, ким ханан олорорунан, сөбүлүүр сирин киирэн, хайаан даҕаны сиэри-туому тутуһан, аһатыахтаах. Онуоха сыллата чопчу биир күнү, биир чааһы бу сиэргэ анаатаҕына өссө үчүгэй.

Ол эрээри, саас ырбыы тахсар уонна эбэ эстэр, мууһа хамсыыр кэмигэр аһатыллыбат. Дьыл уларыйар кэмигэр эбэҕэ киириллибэт.

Сай уу таҕыстаҕына, тэҥнэстэҕинэ эрэ эбэни аһатар куолу. Ол оннугар сити кэмҥэ алааһы, сыһыыны, толоону, хочону, хонууну, Айылҕаны, от-мас төрдүн аһатыллар.

Ол курдук, ыам ыйын 22-26 күннэригэр сиэри-туому эмиэ тутуһабыт, эбэбитин аһатабыт. Киирбэккэ хааллахха, ыһыах буолуон иннинэ, онтон салгыы окко киириэххэ диэри кэмҥэ, хайаан да быыс булуохтаах эбиппит.

Ким көлөтө суох, кыра оҕолоох, кырдьаҕас, ыалдьан олорор буоллахха тиэргэнин, даачатын илин өттүн аһатар. Ол суолтата син биир эбэҕэ киирэн тахсыбыкка тэҥнээх.

Ким ыраах айаҥҥа сылдьар, ким ыалдьа сытар, ким командировкаҕа сылдьар, ол Айылҕаҕа киирэригэр чыыһылатын сыҕарытара сөп.

Сиэри-туому тутуһан, киэһэ аһылык кэнниттэн үөрэ-көтө алаадьы буһарабыт. Бу астаммыт астан остуолга быһа тутан, аҥаардаан, ууруллубат. Бу-аньыы. Мантан сиэниллибэт, бу айылҕа ирээтэ буолар (сиири туспа, иккистээн тиэстэ охсон буһарынар баҕайы). Ол эрээри, кыра оҕо, тастан киирбит киһи көрдөөтөҕүнэ бэрсэриҥ уонна бэйэҥ, эмискэ наһаа баҕардаххына, сиириҥ көҥүллэнэр.

Буһаран бүтэн баран сойутабыт. Хайаан даҕаны, түүҥҥү салгын түспэтин курдук, ыраас сотторунан саба уурабыт.

Буспут алаадьы — сурук. Ол иһин араас моһуоннаах буолуон сөп: халыҥ, чараас, хоруорбут, баҕар, кытыытынан араастаан саккыраабыт-«муостаах-тиистээх»… Ону бырахпаккыт, барытын иһиккэ чөкө ууран иһэҕин. Эн туох кыһалҕалааххыный, тугуҥ ыалдьарый, баҕар, ким эрэ наһаа саҥарара буолуо, тугуҥ табыллыбатый… биһиги алаадьынан барытын оборон ылабыт. Алаадьыны сиргэ саҥарбакка, салгыны хамсаппакка ууруллар.

Нөҥүө күнүгэр күнүс 11-тэн 14 чааска диэри, ким хойутаабыт — күн уһунугар, 17-18 чааска диэри, хайаан да эбэҕэ баар буолуохтаахпыт.

Читайте дальше