Муус устар 10 күнүгэр улууспут киинигэр Саккырыырга спорду таптааччыларга аналлаах остуол тенниһигэр аһаҕас турнир буолан ааста. Бу күрэх бары билэр, убаастыыр уонна ытыктыыр учууталбыт, спорт бэтэрээнэ Разин Васильевич Иванов сырдык кэриэһигэр, кини аатын үйэтитэргэ ананна. Бу интэриэһинэй тэрээһини кини оҕолоро, сиэннэрэ уонна аймах-билэ дьоно тэрийэн ыыттылар.
«Биһиги аҕабыт, педагогическай үлэ бэтэрээнэ Разин Васильевич сэрии кэннинээҕи ыарахан кэмҥэ, 1936 сыллаахха бэс ыйын 15 күнүгэр Ньурба оройуонугар Өҥөлдьө нэһилиэгэр үс оҕолоох дьиэ кэргэҥҥэ иккис оҕонон күн сирин көрбүтэ.
1995 сыллаахха Ньурба оройуонун 1№-дээх оскуолатыгар 10 кылааһы ситиһиилээхтик бүтэрэн баран, Дьокуускайдааҕы педагогическай институт биолого-географическай факультетыгар туттарсан киирбитэ. Үөрэнэр кэмигэр институт уопсастыбаннай уонна спортивнай олоҕор актыыбынай кыттыыны ылара. 1956 сыллаахха саас хайыһар күрэҕэр кыттыыны ылан баран, тымныйан улаханнык ыалдьан, академическай уоппуска ыларга күһэллэр. Ол академическай уоппускатын кэмигэр педагогическай институт Дьокуускайдааҕы судаарыстыбаннай университет диэҥҥэ уларыйар. Ол иһин 1958-1963 сс. университет биолого-географическай факультетыгар үөрэнэр.
1963 сыллаахха үөрэҕин группатыттан соҕотох кыһыл дипломунан бүтэрэн, биология уонна химия учууталынан төрөөбүт Ньурбатыгар Чуукаар орто оскуолатыгар ананан үлэлии барар. Үлэтин саҥа саҕалаан эрэр эдэр киһи аан маҥнай оскуола учаастагар араас үүнээйи оранжереятын олордон уонна айылҕа түмэлин тэрийэн, биология предмитигэр үөрэтии оройуоҥҥа эрэ буолбакка, бүтүн өрөспүүбүлүкэҕэ саҥа, үрдүк таһымҥа тахсар.
1968 с. күһүн Үөрэх министиэристибэтин анааһынынан Саккырыыр орто оскуолатыгар биология уонна химия учууталынан үлэлии барар. Бу оскуолаҕа биология уонна химия кабинетын тэрийэр.
Оскуолаҕа үлэлиир кэмигэр аҕам оскуола ыытар тэрээһиннэринэн муҥурдаммакка, нэһилиэк олоҕор актыыбынай кыттыыны ылара. Ол курдук уус-уран самодеятельноска кыттыыны ыла сылдьан, кэргэнин, биһиги ийэбитин Мария Степановна Самойлованы кытары билсэр. Ол кэмҥэ ийэбит «Табаһыт доҕорбор” диэн уостан түспэт ырыа ааптара, биллэр мелодистка этэ.
Биһиги аҕабыт Разин Васильевич Дьааҥы, Ньурба, Эбээн-Бытантай, Уус-Дьааҥы, Абый, Аллайыаха улуустарыгар учуутал, дириэктэри иитэр уонна үөрэтэр чаастарга солбуйааччы, оскуола дириэктэрин быһыытынан 30 тахса сыл үөрэх систиэмэтигэр эҥкилэ суох, үтүө суобастаахтык үлэлиир. Бу оройуоннарга үлэлии сылдьан остуол тенниһигэр спортивнай секциялары салайар, кини иитиллээччилэрэ бэйэлэрин оройуоннарыгар хас да төгүллээх чемпион буолбуттара, өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэхтэргэ кыттыыны ылаллара.
Маны таһынан Разин Васильевич Эбээн-Бытантай улууһугар улуустааҕы социальнай страхование отделын салайааччытынан, «Олимпийскэй резербэ” училищетын олохтоох филиалын тренерынан, «Знание” уопсастыба лекторынан, сокуоннай саастарын ситэ илик оҕолор дьыалаларыгар хамыыһыйа салайааччытынан, Дьарҕаалаах нэһилиэгин баһылыгынан үлэлээбитэ.
Биһиги аҕабыт спорт араас көрүҥүнэн – бокс, остуол тенниһэ, чэпчэки атлетика дьарыктанара. Саахымакка үчүгэйдик оонньуура. Остуол тенниһигэр күрэхтэһиилэргэ оройуоҥҥа хаста да чемпион буолбута. Маны таһынан оройуоннааҕы уонна өрөспүүбүлүкэтээҕи хаһыаттарга уопсастыбаннай кэррэспэндьиэнинэн үлэлиирэ, ыстатыйалары суруйара,» — диэн Разин Васильевич төрөппүт кыыһа Сардана Слепцова аҕатын олоҕун оҥкулларын сырдатта, ахтан-санаан ааста.
Онон, уһулуччулаах Учуутал, дэгиттэр спортсмен Разин Васильевич сырдык кэриэһигэр анаммыт бэтэрээннэр ортолоругар (45 саастарыттан үөһээ) остуол тенниһигэр күрэхтэһии бар дьон ортотугар үгүс сэҥээриини, биһирэбили ылла.
Күрэххэ үс нэһилиэктэн уопсайа 20 киһи – остуол тенниһин бэтэрээннэрэ, таптааччылара уонна сүгүрүйээччилэрэ кытыннылар. Күрэх бочуоттаах ыалдьыттарынан СӨ көмүһү хостуур бырамыысалыннаһын бэтэрээнэ, СӨ автомобильнай транспорын бочуоттаах үлэһитэ, «Гражданскай килбиэн” бочуот бэлиэтин кавалера Кирик Иванович Никаноров, СӨ автомобильнай транспорын бочуоттаах үлэһитэ, Таатта улууһун чемпиона уонна призера Василий Разинович Иванов, “Гражданскай килбиэн” бочуот бэлиэтин кавалера, Арассыыйа социальнай пуондатын Дьокуускайдааҕы клиентскай сулууспатын салайааччытын солбуйар Ольга Разиновна Цыпандина, СӨ үлэ бэтэрээнэ, СӨ Доруобуйа харыстабылын туйгуна, үрдүк категориялаах паразитолог-быраас Мария Ивановна Дьяконова буоллулар.
Турнир түмүгүнэн кыайыылаахтар ааттаннылар:
Дьахталлар ортолоругар:
1 миэстэ – Вера Афанасьевна Перевалова (Дьарҕаалаах), бирииһэ – телевизор.
2 миэстэ – Надежда Егоровна Колесова (Кустуур), бирииһэ – аэрогриль.
3 миэстэ – Мария Васильевна Макарова (Саккырыыр), бирииһэ – телевизор.
Эр дьоннор ортолоругар:
1 миэстэ – Иван Юрьевич Тоскин (Саккырыыр), бирииһэ – телевизор.
2 миэстэ – Михаил Ильич Горохов (Кустуур), бирииһэ – аэрогриль.
3 миэстэ – Игорь Евгеньевич Мушников (Саккырыыр), бирииһэ – телевизор.
Маны таһынан күрэхтэһии түмүгүнэн бары кыттааччыларга анал ааттар, бириистэр, биһирэбил бэлэхтэр туттарылыннылар:
«Кыайыыга дьулуурун иһин” – Николай Иванович Иванов, Р.И. Шадрин аатынан Саккырыыр орто оскуолата (дириэктэр Н.В. Слепцов) туруорбут бирииһэ– сыбааркалыыр аппарат, Вячеслав Иванович Иванов, Разин Васильевич кыргыттара туруорбут – «Декс” блендер.
«Остуол тенниһин бэтэрээнэ” – Григорий Петрович Горохов, Разин Васильевич кыргыттара туруорбут бириистэрэ — «Тефаль” чаанньык, Татьяна Моисеевна Мушникова — Разин Васильевич кыргыттара туруорбут блендер, «Тефаль” чаанньык.
«Актыыбынай кыттыытын иһин” – Раиса Дмитриевна Старостина, А.С. Садовников аатынан Дьарҕаалаахтааҕы оскуола-саада, дириэктэр С.М. Иванов туруорбут бирииһэ — 5 тыһ. солк. сууммалаах сэртипикээт.
Анал бириистэр:
СӨ киинэ уонна тэлэбиидиэнньэ туйгуна Туяра Яковлевна Семенова туруорбут Анал бирииһэ — Алена Николаевна Стручкова, СӨ үөрэҕирии туйгуна Күннэй Афанасьевна Лукина Анал бирииһэ – Вера Спиридоновна Слепцова, Мария Егоровна Гоголева (Колесова) – Күөрэгэй оҕолорун Анал бирииһэ – Семен Иванович Горохов, Кирик Иванович Никаноров.
Үөһээ-Бытантай нэһилиэгин дьаһалтатын, баһылык Л.В. Горохов туруорбут 3 тыһ. солк. сэртипикээтин Гаврил Горохов тутта.
«Эдэр судьуйа” номинацияны Александр Горохов ылла уонна Үөһээ-Бытантай нэһилиэгин дьаһалтата, баһылык Л.В. Горохов туруорбут бирииһинэн – 3 тыһ. солк. сууммалаах сэртипикээтинэн биһирэннэ.
Василий Разинович Иванов Анал бирииһин – 5 тыһ. солк. харчынан биһирэбилин аҕам саастаах кыттааччыга Григорий Петровичка уонна Сардаана Ивановнаҕа үөрүүлээх-быһыыга майгыга туттарбыта.
Маны тэҥэ 1971 сыллаахха оскуоланы бүтэрбит, быйыл 55 үбүлүөйдээх сылларын туолар кылаастар, үөрэппит учууталларын Разин Васильевиһы үтүө тылынан ахтан-санаан, киниэхэ махталларын биллэрэн Елизавета Старостина, Светлана Спиридонова, Варвара Никитина, Евдокия Кирова, Ольга Слепцова, Маргарита Ивановна Анал бириистэрин үс аҕам саастаах кыттааччыларга – Григорий Петровичка, Вера Афанасьевнаҕа, Кустууртан кыттыыны ылбыт булчут, бөрөһүт Семен Иванович Гороховка туттарбыттара үрдүк биһирэбили ылла.
Биир дойдулаахпыт, «Гарпан” этнокултуурунай киин үлэһитэ Мария Ивановна Аммосова эмиэ үөрэппит учууталыгар махталын биллэрэн туран Сардаана Ивановнаҕа Анал бирииһин туттаран үөрүүнү бэлэхтээтэ.
Ону тэҥэ көрөөччүлэр ортолоругар сүүйүүлээх лотерея оонньонон, супер-бириис — үрүҥ көмүс киэргэл хаһаайкатынан Юлия Слепцова буолла.
Күрэх кыттааччылара бары анал бириистэри тутан, оонньууттан дуоһуйан тарҕастылар. Күрэххэ кыттыыны ылбыт бэтэрээннэр Григорий Петрович Горохов, Игорь Евгеньевич Мушников, Татьяна Моисеевна Мушникова, Вера Афанасьевна Перевалова уо.д.а. саастарын умнан туран дьулуурдарын көрдөрдүлэр.
Кыттааччылар ааттарыттан, маннык дьоро күнү бэлэхтээбит, аҕаларын аатын ааттатар кэскиллээх дьоҥҥо дириҥ махталларын тиэрдэллэр.
Сардаана Копырина