Таба иитиитэ үгүс сыраны-сылбаны, тулууру-дьулууру эрэйэр төрүт дьарык. Өҥүрүк куйааска, будулҕан тымныыга биир да күнү мүлчү туппакка күннэтэ мындыр толкуйтан, сымса туттууттан табаһыт үлэтин түмүгэ тахсар. Биир да күн тохтообокко бүппэт түбүктээх үлэ – хараал, ахсаан, хааннааһын, ааҕыы, ардай аһыылаахтан харыстааһын, ыарыыттан эмтээһин уонна да атын.
Билиҥҥи кэмҥэ таба ыстаадаларыгар ахсаан үлэтэ ыытыллар. Бу туһунан улууска тыа хаһаайыстыбатын салалтатын салайааччыта Николай Горохов иһитиннэрдэ.
- Биһиэхэ тохсунньу 1 күнүнээҕи көрдөрүүнэн барыта 11600 төбө табалаахпыт. Бу күннэргэ ахсаан үгэнэ. Ол курдук, 1№-дээх ыстаадаҕа таба ааҕыыта түмүктэнэн эрэр, бу ыстаада сорох табата хоту баар, табаһыттар онно барбыттара. Таба ахсаанын уопсай түмүгэ ахсынньы ый ортото биллиэҕэ. Барыта 9 таба иитэр хаһаайыстыбалаахпыт, МУП «Ленинский» уонна чааһынайдар, ол эбэтэр төрүт уустар, урбаанньыттар уонна кэтэх хаһаайыстыбалар. Табаһыты көҕүлүүр сүрүн өйөбүлүнэн субвенция буолар, кээмэйэ таба ахсааныттан тутулуктаах. Бу өйөбүллэриттэн таба иитээччилэр хамнас, анал таҥас, уматык, ас-таҥас уонна да атыны хааччыналлар.
Бу саас өйөбүл тиэрдиллиитэ хойутаан, үгүс хаһаайыстыбалар кэккэ кыһалҕалары көрсүбүттэрэ. Кылгас кэмнээх кыстык суолга туохтарын барытын дьаһанар дьоҥҥо, бириэмэтигэр үп-харчы суоҕа улахан хааччах буоллаҕа. Маны, бу дьарыкка күннэтэ буһар-хатар дьон эрэ билэн эрдэхтэрэ. Хаһаайыстыбалар кыалларынан үлэһиттэрин көҕүлээн бу ыарахан дьарыкка ыччат дьону сыһыаран, саастаахтары үтүө сүбэһит гынан илдьэ сылдьаллар. Табаһыт тиийбэтэ, ыччат сыстыбата төрүт дьарык сайдыытын атахтыыра биллэр суол. Кэлиҥҥи сылларга Эбээн Бытантайга бу кыһалҕа арыый да намтаата, биирдиилээн ыччаттарбыт өбүгэлэрин утумнаан, таба иитиитин ылсар буолбута төрүт дьарыкпыт инникилээҕэр эрэли үөскэтэр. Ол эрэн, табаһыкка ураты сыһыан ирдэнэр. Ол эбэтэр, сөптөөх көҕүлүүр миэрэлэр, судаарыстыба өттүттэн дьоһун болҕомто.
Яна Рожина