Быйыл улууспут тыатын хаһаайыстыбатын биир сүрүн, бөдөҥ тэрилтэтэ “Ленинскэй” сопхуос тэриллибитэ 65 сыл бэлиэтэнэр. Үгүс сыллар устата сүрдээх кыахтаах, бүтүн өрөспүүбүлүкэҕэ холобур буолар бөдөҥ хаһаайыстыбабыт, сүөһү иитиитин бары көрүҥэр үрдүк көрдөрүүлэри ылара. Маны туруу үлэһит, хоту хоһуун биир дойдулаахтарбыт эҥкилэ суох дьаныардаах үлэлэринэн ситиһэллэрэ. 
Биһиги улуус оччоттон баччааҥҥа диэри сүрүн дьарыкпытынан тыа хаһаайыстыбата буолар. Ол курдук табаны, саха сүөһүтүн, сылгыны үөрдээн иитии утумнаахтык ыытыллар. Ханнык баҕар үтүө түмүк үлэни сөптөөхтүк, былааннаахтык салайыыттан тахсар. “Ленинскэй” сопхуоһу өр сылларга сатабыллаахтык салайбыттара — Слепцов И.Н., Павлов М.Г,, Константинов В.К., Аммосов И.И., Горохов К.В., Степанов И.В., Соловьев С.Д., Старостин Д.А., Андросов С.С.
Биир дойдулаахтарбытын, тыа хаһаайыстыбатын ытык-мааны бэтэрээннэрин Тыа хаһаайыстыбатын уонна оҥорон таһаарар бырамыыссаланас үлэһитин күнүнэн эҕэрдэлээн туран “Ленинскэй” сопхуос тэриллиитин устуоруйатын таһаарабыт.
ССКП КК уонна ССРС миниистэрдэрин Советын 1957 с. кулун тутар 16 к. дойдуга Хотугу эргимтэ тас өттүгэр олорор норуоттар экономикаларын уонна култуураларын сайыннарыы соруктарын туһунан ылыммыт уураахтара тахсыбыт. Уураах биир пуунугар хоту дойду олохтоохторун биир сүрүн дьарыктарынан таба иитиитэ буолара, дойдуга эти элбэтиигэ эрэ буолбакка, нэһилиэнньэни аһынан-үөлүнэн, табаттан ылыллар бородууксуйанан, итии таҥаһынан дэлэйдик хааччыйар сорук турарын быһаччы ыйыллыбыта. Уурааҕы олоххо киллэрии быһыытынан хотугу колхуостары сопхуостарга – бөдөҥ предприятиеларга таһаарыы буолбута. 1960 сыллаахха алтынньы 12 күнүгэр САССР МС уонна партия Обкомун туруорсууларынан Саха АССР 69 хотугу колхуостарын баасатыгар сопхуостары тэрийии туһунан РСФСР МС Уурааҕа тахсыбыт, онтон сэтинньи 18 күнүгэр партия Обкуомун уонна САССР МС уураахтара бигэргэтиллибит, бу уураахтары олоххо киллэрэр сыалтан сэтинньи 29 күнүгэр Саха АССР тыатын хаһаайыстыбатын миниистирин 898№-дээх бирикээһинэн өрөспүүбүлүкэҕэ 19 саҥа сопхуос тэриллибит, ол иһигэр Кустуурга В.И.Ленин аатынан уонна Дьарҕаалаахха В.М.Молотов аатынан колхуостар баасаларыгар “Ленинскэй” сопхуос тэриллибит. Ол курдук, 1961 сыл саҥатыттан саҥа сопхуос үлэтин саҕалаан киирэн барбыт. Саҥа сопхуос дириэктэринэн Слепцов Иннокентий Николаевич анаммыт, партийнай тэрилтэ сэкирэтээринэн Гоголев Петр Николаевич, рабочком бэрэссэдээтэлинэн Кривошапкин Алексей Михайлович быыбардаммыттар. Ити кэмҥэ Саха сирин үрдүнэн тарбахха ааҕыллар сопхуостар бааллара. Онон, сопхуос үлэтин – хамнаһын тэрийиигэ салайааччыга да, көннөрү үлэһиккэ да уопут суоҕа. Сопхуоһу судаарыстыбаннай тэрилтэ быһыытынан атаҕар туруорар олус уустук этэ. Оччолорго сопхуос матырыйаалынай баасата мөлтөҕө биллэр. 1961 сыллаахха отчуот көрдөрүүтүнэн баара-суоҕа 3 тыраахтардаах, 19700 кВт./чаас электроэенргия оҥоһуллубут, 47 тыһ.солк. солк.суумалаах тутуу ыытыллыбыт.
Хаһаайыстыба сүрүн дохуотун киллэрэр салаатынан оччоттон баччааҥҥа диэри таба иитиитэ буолар. Сопхуос сыллааҕы харчытынан 74-75 % таба иитиититтэн ылара. Ынах, сылгы иитиититтэн киирэр дохуот ирээтэ кыра, ночооттоох этэ. Сопхуос үлэһиттэрэ бородууксуйаны үрдэтиигэ уонна кини хаачыстыбатын тупсарыыга бэйэлэрин сэмэй кылааттарын төһө кыалларынан киллэрэн кэллилэр. “Ленинскэй” сопхуос урукку өттүгэр Саха сирин хотугу эргимтэтигэр табаны иитэр биир бөдөҥ хаһаайыстыба быһыытынан биллэрэ. Тыа хаһаайыстыбатын сайдыытын суолунан ааспыт сыллар устата үлэлээн-хамсаан олохтоох нэһилиэнньэни этинэн хааччыйан, социальнай эйгэ бары араҥатыгар улахан оруолу ылбыта, хаһаайыстыба быһыытынан улаханнык сайдыбыта. Бу улахан кэлэктиипкэ 500-кэ үлэһиттээҕэ. Оччотооҕу “Ленинскэй” сопхуос оҥорон таһаарар бородууксуйатын кээмэйинэн, ылар дохуотунан саамай улаханнара, өрөспүүбүлүкэ бары сопхуостарын ортотугар 3-5 үчүгэй көрдөрүүлээх хаһаайыстыбалар истэригэр киирэрэ. 90-с сыллар саҕаланыыларыгар, саҥалыы экэнэмиичэскэй сыһыаннар олоххо киирэн эрэр бириэмэлэригэр урукку өттүгэр тигинээн олорбут “Ленинскэй” сопхуос кэккэ ыарахаттары көрсүбүтэ. Сопхуос экэниэмикэтигэр кэккэ уларыйыылар тахсыбыттара, ырыынакка киирии кэмэ саҕаламмыта. Бу ыгым кэм саҕана 1989 сыллаахха Кустуурдааҕы отделение туспа “Бытантай” сопхуос, Дьарҕаалаахтааҕы эмиэ ити суолунан баран “Дьарҕаалаах” диэн коллективнай тэрилтэ тэриммиттэрэ. Маннык уларыйыылар түмүктэригэр “Ленинскэй” сопхуос матырыйаалынай баасата лаппа аччаабыта. Саҥа ирдэбилгэ олоҕуран, сопхуос структурата уларыйан агрофирма быһыытынан хас да сыл үлэлээбиттэрэ. Онтон судаарыстыбаннай бас билиигэ бэриллэн, государственнай унитарнай тыа хаһаайыстыбатын тэрилтэтэ аатын сүгэ сылдьыбыта.”
“50 лет совхозу «Ленинский» (1961-2011)» кинигэттэн