Биһиги тапталлаах ийэбит — Попова (Лаврова) Ульяна Николаевна 1937 сыллаахха балаҕан ыйын 10-гар Дьааҥы оройуонугар Дулҕалаахха төрөөбүтэ.
Ийэбит 4 сааһыгар сэрии саҕаланан аччыктааһыны, тоҥууну-хатыыны этинэн-хаанынан билбитэ. Сэрии кэнниттэн уончалааҕыттан ыалга оҕо көрөөччүнэн, дьиэһитинэн сылдьыбыта. Онон оҕо саас, оскуола, үөрэх диэни билбэккэ улааппыта. Олох эдэриттэн остолобуойга асчыт көмөлөһөөччүтүнэн, совхозка саһаанньытынан үлэлээбитэ.
Ийэбит 1955 сыллаахха аҕабытын көрсөн ыал буолбуттар. 1956 сыллаахха аан маҥнай дьааһыла тэриллибит, онно ньээҥкэлээбит. 1961 сыллаахха ыстаадаҕа чуум үлэһитинэн тахсыбыта. 1969 сыллаахха Батагайга олоро сылдьан, биир сыл, баасаҕа охранниктаабыта. Онтон Кустуурга кэлэн эмиэ 1970 сылтан 1972 сылга диэри ыстаадаҕа үлэлээбитэ. Аҕабыт Андрей Андреевич ханнык ыстаадаҕа ананан барар да, ийэбит онно оҕолорун барыларын илдьэ көһөн, кинини кытта барсан, тэҥҥэ үлэлэһэн, ыараханы-чэпчэкини, үөрүүнү-хомойууну бииргэ үллэстэн сылдьыбыта. Онон аҕабыт, үлэ үрдүк чыпчаалыгар тахсан, Ленин орден ылбытыгар, Ийэбит көмөтө, сырата эмиэ баар.
Ийэбит Ульяна Николаевна биэнсийэҕэ тахсыар диэри Кустуур балыыһатыгар 20 сылы быһа үтүө суобастаахтык санитаркалаабыта, хачыгаардаабыта. Үчүгэй үлэһит быһыытынан биллэрэ, ону туоһулуур грамоталардаах. 1999 сыллаахха үлэ бэтэрээнэ буолбута.
Ийэбит аҕабыт инбэлиит буолбутуттан ыла Кустуурга олохсуйан, 8 оҕону барыларын улаатыннарар, үөрэттэрэр туһугар элбэх сыратын-сылбатын биэрбитэ. Төһө да ыараханын иһин хаһан да ытана-соҥоно сылдьыбата. Мэлдьи үөрэ-көтө сылдьара, атын дьоҥҥо кыаҕа тиийэринэн көмөлөһөрө. Ийэбит майгыта-сигилитэ үчүгэйинэн, сайаҕаһынан, олоххо дьулуурунан дьоҥҥо убаастатара, биһирэтэрэ. Оҕолорун, биһигини, барыбытын олох кыра эрдэхпититтэн үлэҕэ, үөрэххэ сыһыаран ииппитэ. Уонна хайаан да наар үөрэҕи өрө тутара, бэйэтин туһунан «төһө да баҕарбытым иһин кыаҕым суох буолан үөрэммэтэҕим, онон саатар оҕолорум үөрэхтээх дьон буолан үөрдүөхтэрэ» диирэ. Кини биһиги сайдыылаах дьон буоларбытыгар олус кыһанара. Кыаҕа баарынан музыкальнай араас инструменнары ылара, саҥа тахсыбыт кинигэлэри булан аахтарара. Ол курдук дьиэбитигэр гормошка, проигрыватель, кэлин гитара баар буолбуттара. Өйдүүрүм тухары мэлдьи кинигэ элбэх буолара. Билигин да олус сылаастык саныыбын, бары бииргэ мустан киэһэ ахсын ийэбит иистэнэ олорон, биһигини аттытыгар олордон, тииҥ тириитин имиттэрэрин эбэтэр кыра тугу эмит оҥотторорун, онтон убайбыт Коляҕа Николай Якутскай «Төлкө” романын улаханнык аахтарарын. Ону бары наһаа сэҥээрэн истэрбит.
Онон, оҕолоро бары үлэһит, үөрэхтээх дьон буолбуттарыгар олук уурбут киһибитинэн күн күбэй ийэбит Ульяна Николаевна буолар. Кини аҕабыт инбэлиит буолбутун оҕо курдук бүөбэйдээн, көрөн-истэн, 53 сыл эйэ-дэмнээхтик бииргэ олорбуттара.
Ийэбитигэр 1968 сыллаахха II истиэпэннээх «Медаль материнства» , онтон 1973 сыллаахха I истиэпэннээҕи туттарбыттара. 1973 сыллаахха III истиэпэннээх «Материнская слава» уордьаны туттарбыттара.
Төрөппүттэрбит 8 оҕону төрөтөн, улаатыннаран, барыбытыгар идэ ыларбытыгар куруук көмө-өйөбүл буолбуттара. Кинилэр оҕолорун, биһигини, үлэҕэ сыһыаран, үлэ дьонун убаастыырга кыра эрдэхпититтэн үөрэппиттэрэ.
Биһиги төрөппүттэрбитин улуус бастыҥ дьиэ кэргэнин уонна “Золотые семьи Якутии” диэн өрөспүүбүлүкэҕэ тахсыбыт кинигэлэргэ киллэрбиттэрэ. Кинилэргэ 2009 сыллааха «За любовь и верность» Арассыыйа мэтээлин туттарбыттара.
Ийэбит аҕабыт үлэтинэн өрө таһаарыылаах сылларыгар даҕаны, санаа түһүүлээх кэмнэригэр даҕаны мэлдьи аттыгар баара, өйөбүл буолара.
Биһиги ийэбит ханнык да ыарахан түгэҥҥэ санаатын олох түһэрбэтэ, наар инникитэ үчүгэй буоларыгар эрэллээх, ыра санаалаах буолара. Ол иһин аҕыс оҕотун барыларын улаатыннаран, үѳрэттэрэн, аҕабытын кытта 53 сыл ньир-бааччы олорон баран, 2009 сылга бу сиртэн барбыта.
Күн күбэй ийэбит хоту тыйыс айылҕалаах сиргэ биир саха дьахтарын толору олоҕун олорон аастаҕа. Оҕолоро, биһиги, Ийэбитигэр күн сирин көрдөрөн, иитэн, олохпут аартыгын арыйан биэрбитигэр муҥура суох махтанабыт, мэлдьи өйдүүбүт!
Елена Андреевна Попова, РФ уопсай үөрэҕирии бочуоттаах үлэһитэ, РС(Я) үөрэҕириитин туйгуна. Кустуур нэһилиэгин олохтооҕо